Glazuren algemeen
De verschillen:
Het allerbelangrijkste verschil tussen aardewerk- en steengoedglazuren is de baktemperatuur. Aardewerk 1000° , Steengoed 1220°. Daarover meer op de volgende pagina's: Aardewerk en Steengoed.
Naast de baktemperatuur, verschillen glazuren nog in uiterlijk en in kenmerken. Welke dit zijn wordt op deze pagina besproken.
Karakteristiek van een glazuur
-
Glans
Een glazuur kan mat of glanzend zijn.
-
kleur
Een glazuur kan egaal van kleur zijn of kan meerdere kleuren en effecten hebben.
-
Lopend / niet-lopend
Een glazuur kan zakken tijdens het bakken,
-
Transparant
Een glazuur kan volledig transparant zijn of volledig dekkend.
-
Textuur
Een glazuur kan glad zijn, craqueleren of grof aanvoelen.
Aandacht!
Het uiteindelijke product is het resultaat van de combinatie: klei, glazuur of glazuren, applicatie en het bakproces. Daarom kan Mayco niet garanderen dat het eindproduct 100% voedselveilig is. In de USA zijn producenten die keramiek maken dat verkocht wordt als serviesgoed, verplicht om testresultaten af te leveren aan hun klant.
Safety Data Sheets (SDS) : alle SDS veiligheidsnota's voor de Mayco glazuren zijn beschikbaar op www.maycocolors.com
Kwaliteit
De kwaliteit van een afgewerkt product is grotendeels een persoonlijke opvatting.
Kwaliteit heeft verschillende criteria: afwerking, kleurbestendig, stootvast, vaatwasser-bestendig, gebruiksvriendelijk,geschikt voor microgolf, stevigheid, kleur, tastgevoel,...
Een afgewerkt product kan moeilijk aan alle normen voldoen. Zeker met het grote aanbod aan keramische producten en afwerkingen. Een product leveren met hoge kwaliteit kan men bekomen door te testen en te ervaren.
Soms moet je keuzes maken wat voor jou het belangrijkste is.
Blindelings een glazuur uitzoeken naar kleur, zonder te weten wat voor type glazuur het is, kan goed uitdraaien, maar ook fout. Beter is het om je even de tijd te nemen en je te verdiepen in de eigenschappen van elk glazuur. Eenmaal je de verschillende eigenschappen van een glazuur goed begrijpt, is het eenvoudiger om op voorhand een beeld te krijgen van wat je kunt verwachten. Toepassingen voor technieken worden duidelijker en logischer. Twijfelgevallen best eerst uitproberen op kleinere werken.
Een glazuur kan mat of glanzend zijn.
Of een glazuur glanst of niet, hangt af van de samenstelling van de glazuur en/of van de baktemperatuur.
Een zogenaamd " mat glazuur " heeft toch een lichte zijdeglans en voelt zacht aan.
Meestal zal een mat glazuur glanzend worden als het hoger gebakken wordt dan de aangeven temperatuur.
Een glazuur kan 1 egale kleur hebben of meerdere kleuren.
We onderscheiden volgende soorten:
Egale kleuren: Glazuren zoals de Stroke & Coat zijn egale kleuren, ze hebben maar 1 kleur/tint.
Meer-kleurige: Veel van de Elements en de Stoneware hebben meerdere kleuren/tinten. Welke tint of kleur overheerst na het bakken ligt enerzijds aan het aantal lagen die gezet worden en anderzijds aan de textuur van het kleioppervlak. Het uiteindelijke resultaat van meerkleurige glazuren wordt sterk beïnvloed door de manier waarop het glazuur wordt aangebracht. Niet alleen de dikte van elke laag, maar ook het aantal lagen en de richting van de penseelstreken spelen een belangrijke rol.Wanneer het glazuur in mooie, gelijkmatige lagen wordt aangebracht, zal het resultaat doorgaans een vrij egale kleur zijn. Door het glazuur deppend aan te brengen, ontstaan juist uitgesproken kleurnuances en komen de verschillende kleuren die in het glazuur verborgen zitten beter naar voren. Breng je het glazuur kriskras aan zonder de penseelstreken volledig uit te strijken, dan ontstaat een subtielere variatie in kleur.Bij een dunne glazuurlaag komen meestal de donkerste tinten van het glazuur naar voren. Naarmate de glazuurlaag dikker wordt, zullen de lichtere tinten steeds meer de overhand krijgen. Daarom zie je op werkstukken met reliëf of textuur vaak dat de verhoogde delen, waar de glazuur dunner ligt, donkerder kleuren dan de vlakke delen, waar het glazuur zich dikker ophoopt.
Effecten: Effect glazuren bevatten glasfrittes. Glasfrittes zijn in principe gebakken glazuren, glazuren die in speciale vormen gebakken worden tot massieve blokken. Die blokken worden verbrijzeld tot kleine stukjes van verschillende groottes. De glasfrittes worden toegevoegd aan een nieuw glazuur zodat ze tijdens het bakken versmelten met het glazuur. Zo ontstaan de extra kleureffecten. Jungle Gems, sommige Elements en sommige Stoneware zijn zulke glazuren.
Micro-ijskristallen: Tijdens het stookproces ontwikkelen deze glazuren ijskristal-achtige spots.
Een glazuur kan lopend, matig lopend of niet-lopend zijn.
De grondstoffen van een glazuur gaan tijdens het bakken van vaste vorm naar een stroperige vorm. Afhankelijk van de samenstelling, is deze stroop meer vloeibaar bij de ene glazuur dan bij de andere. Op een verticaal vlak kan deze stroop naar beneden zakken. Vandaar dat je bij deze glazuren moet minderen naar beneden toe zodat de glazuur niet op de ovenplaten vloeit.
Probeer je een nieuwe glazuur of glazuurcombinatie uit en ben je niet zeker of het lopend zal zijn of niet, kun je gebruik maken van een zogenaamd " cookie". Een cookie is niets meer dan een restje klei die je tot een pannenkoek uitrolt en eerst biscuit bakt. Dit dun laagje gebakken klei, dat iets groter is dan de bodem van jouw werkstuk, leg je onder het werkstuk tijdens de glazuurbak. Als het glazuur te ver afloopt, heb je tenminste geen beschadiging aan de ovenplaat.
Transparantie
We onderscheiden 4 verschillende soorten :
**Kleurloos transparant**
Een kleurloos transparant glazuur is helder als glas. De onderliggende scherf, kleur of decoratie blijft volledig zichtbaar. Een glanzend transparant glazuur verdiept en versterkt doorgaans de onderliggende kleuren. Een mat transparant glazuur maakt de kleuren daarentegen zachter en minder intens.
**Gekleurd transparant**
Een gekleurd transparant glazuur is vergelijkbaar met gekleurd glas. Je kunt erdoorheen kijken, maar de onderliggende kleuren krijgen een andere tint. Reliëf en textuur in het kleioppervlak worden door dit type glazuur vaak extra geaccentueerd.
**Semi-transparant**
Een semi-transparant glazuur is doorschijnend en kan worden vergeleken met mat of troebel glas. De onderliggende kleuren of decoraties blijven zichtbaar, maar worden verzacht en minder scherp weergegeven.
Semi-transparante glazuren zijn bij een dunne applicatie of een beperkt aantal lagen transparant, waardoor de ondergrond zichtbaar blijft. Om zichtbare penseelstrepen te voorkomen, breng je elke laag in een andere richting aan. Na drie volle lagen ontwikkelt het glazuur zijn maximale kleurdiepte.
**Dekkend**
Een dekkend glazuur bedekt de ondergrond volledig. Je kunt er niet doorheen kijken en de onderliggende scherf, kleur of decoratie is niet meer zichtbaar.
Een glazuur kan glad zijn of grof aanvoelen.
Geglazuurde oppervlakken die in contact komen met natte voeding moeten glad aanvoelen en vrij zijn van craquelé.
Wanneer een glazuur niet volledig glad is, kunnen er minuscule putjes aanwezig zijn die vaak met het blote oog niet zichtbaar zijn. In deze oneffenheden kunnen etensresten en bacteriën zich ophopen. Dat is niet hygiënisch en daarom niet aan te raden voor oppervlakken die met voeding in aanraking komen.
Hetzelfde geldt voor craquelé in het glazuur. Via de fijne barstjes kunnen vocht en sappen uit de voeding in de scherf doordringen. Dit is niet alleen minder hygiënisch, maar ook esthetisch ongewenst.